کنفرانس بین المللی حکمرانی جنگ
اعضای شورای علمی همایش:
اطلاعات کلی همایش:
رئیس همایش: آیت الله هاشم نیازی(عضو خبرگان رهبری و استاد خارج حوزه قم)
دبیر علمی: آیت الله دکتر احمد عابدی(استاد دانشگاه قم)
دبیر اجرایی: حجت الاسلام دکتر محمد اسماعیل عبداللهی(استادیار دانشگاه تهران)
سطح همایش: بینالمللی
نوع مقالات: مقالات کامل
شماره تماس دبیرخانه: 32103373 ـ 025
شماره تماس دبیر اجرایی: 09122977523
مکان برگزاری: سالن اجتماعات مجتمع عالی محمدیه
زمان برگزاری: 25 تیرماه 1405
۱) نظریه فقهی–حقوقیِ «مشارکت پنهان در تجاوز»
- صورتبندی مفهومی مشارکت پنهان در جنگ: تمایز اعانه، معاونت، همدستی، شرکت در جنایت در فقه امامیه/اهلسنت و حقوق کیفری/بینالملل.
- معیارهای ارتقای وصف: چه زمانی «کمکرسانی» با کتمان، سازمانیافتگی، استمرار به «همدستی/مشارکت» ارتقا مییابد؟ (ناظر به کتمان مشارکت).
- ارکان مادی/معنوی مشارکت پنهان: قصد، علم، قابلیت پیشبینی، و رابطه سببیت در فقه مقارن و دکترینهای حقوقی.
- مشارکت اقتصادی و لجستیکی: حکم فقهی و وصف حقوقیِ تأمین مالی، سوخترسانی، انتقال تجهیزات، تسهیل حملونقل در جنگ.
- مسئولیت بازیگران غیردولتی در قلمرو دولت همسایه: شرکتها، پیمانکاران، رسانهها و شبکههای مالی؛ نسبت آن با مسئولیت دولت (due diligence).
- جرمشناسی فقهیِ «نفاق در جنگ»: شاخصها و تیپولوژیهای نفاق دولتی/نخبگانی و پیامدهای امنیتی آن در حکمرانی.
- قلمرو تعزیرات حکومتی در مواجهه با مشارکت پنهان: امکانسنجی سیاست کیفری/اداری/اقتصادی در چارچوب فقه حکومتی.
- نسبت امنیت امت با حقوق و آزادیها: حدود مداخلات حکومتی برای مقابله با شبکههای پشتیبان پنهان (فقه/حقوق عمومی).
- مسئولیت فرماندهی و مدیریت (Command/Leadership Responsibility) در ساختارهای پشتیبانی پنهان: تطبیق با مباحث ضمان و تسبیب.
- چارچوبِ طبقهبندی «حامی پنهان»: از تسهیلگر محدود تا شریک مؤثر؛ و آثار متفاوت آن در فقه و حقوق (در تعیین پاسخ و جبران).
۲) فقهِ مقارنِ «احراز و انتساب» در جنگ
- حجیت «قرائن قطعی اطلاعاتی» در فقه مقارن: نسبت آن با بینه، اقرار، علم قاضی/حاکم، استفاضه و میزان اطمینان لازم.
- معیار «قطع/اطمینان نوعی» در تصمیم حکومتی: تفکیک مقام قضا از مقام حکم حکومتی/سیاست امنیتی در فقه حکومتی.
- استانداردهای انتساب در حقوق بینالملل (Attribution) و امکان ترجمه آن به زبان فقه حکومتی برای احراز «دخالت دولت همسایه».
- کاربست ادله نوین: دادههای ماهوارهای، سیگنالها، اسناد دیجیتال، ردپای مالی؛ ضوابط صحتسنجی، زنجیره نگهداری و حجیت.
- حدود محرمانگی و افشا: نسبت «افشاسازی اسناد» با مصالح امنیتی، قواعد فقهی ستر/کتمان، و قواعد حقوقی طبقهبندی.
- قاعده دفع ضرر محتمل/مفسده عظیم در مواجهه با خیانت پنهان: جایگاه پیشگیری، اقدام احتیاطی و پیشدستانه در سطح حکمرانی.
- مرز خطا و تقصیر در انتساب: مسئولیت ناشی از خطای اطلاعاتی در اقدام متقابل؛ ضمان و جبران در فقه/حقوق.
- اعتبار شهادت، گزارشهای میدانی و خبرگان: نسبت شهادت شهود با گزارشهای تخصصی/اطلاعاتی در فقه اهلسنت و امامیه.
- نقش «اقناع افکار عمومی جهانی» در کنار حجیت شرعی: معیارهای روایتپذیری حقوقی و رسانهایِ ادله.
- طراحی «آییننامه حکمرانی دلیل»: پروتکل شرعی–حقوقی برای تبدیل داده اطلاعاتی به مبنای تصمیم (الگوی نهادی و رویهمند).
۳) فقه سیاسیِ مقارن و حقوق مسئولیت دولتها در «حمایت حاکم مسلمان از تجاوز»
- بازخوانی عناوین فقهی: انطباق یا عدم انطباق بغی، محاربه، افساد، نقض بیعت/ولایت، خیانت بر حاکم مسلمانِ حامی تجاوز (امامیه/اهلسنت).
- تحلیل دیدگاه امام خمینی در باب حمایت از ظالم/متجاوز و آثار آن بر مشروعیت/ولایت و تکالیف حکومتی.
- تفکیک «حاکم»، «دولت»، «کارگزار»: مسئولیت شخصی vs مسئولیت نهادی؛ آثار در فقه حکومتی و حقوق بینالملل.
- آستانه تبدیل حمایت به «مشارکت در تجاوز»: معیارهای شدت، استمرار، مؤثربودن و قصد در فقه و حقوق.
- دکترین «مسئولیت ثانویه»: طراحی مدل حقوقی–فقهی برای پاسخ به حمایت پنهان (مسئولیت ناشی از تسهیل، پناهدهی، تجهیز).
- ضمانتاجراهای مشروع: از اقدامات حقوقی/اقتصادی تا اقدامات بازدارنده؛ تعیین مرزهای شرعی و حقوقی پاسخ.
- رابطه اصل اخوت اسلامی با تکالیف ضدتجاوز: تبیین فقهی تقدم «امنیت امت» بر مصالح دیپلماتیک دوجانبه در مقام حکومت.
- جایگاه سازمانهای منطقهای/بینالمللی در اعمال مسئولیت: ظرفیتهای حقوقی و نسبت آن با فقه سیاست خارجی.
- الگوی مدیریت بحران با همسایه مسلمان: سازوکارهای هشدار، اتمام حجت، اعلام عمومی، و مراحل تصاعد پاسخ.
- مبانی مشروعیت اقدام تنبیهی علیه حاکم حامی تجاوز: معیارهای شرعیِ عدل/قسط/منع تعدی و معیارهای حقوقی تناسب.
۴) فقه و حقوقِ «تغییر وضعیت دولتها» در مخاصمه (بیطرفی تا طرف جنگ)
- بازتعریف «بیطرفی» در وضعیت تسهیلگری پنهان: معیار خروج از بیطرفی در حقوق بینالملل و فقه روابط بینالدول.
- مرزبندی «تسهیلگری»، «همکاری»، «ائتلاف پنهان»: شاخصهای حقوقی و فقهی برای طبقهبندی وضعیت دولت همسایه.
- اعتبار یا سقوط معاهده با دولت خائن: قواعد فقهی صلح/هدنه/امان و قواعد حقوق معاهدات درباره نقض اساسی، تعلیق، خاتمه.
- توریه، تزویر و خدعه در دیپلماسی: تمایز «تدبیر مشروع» از «غش و خیانت» و حدود جواز در فقه مقارن.
- حکم تعاملات مرزی و تجاری با دولت تسهیلگر پنهان: محدودیتها، تحریمها، بایکوت، و آثار آن بر مردم/تجار (فقه معاملات + حقوق اقتصادی).
- حمایت کنسولی/دیپلماتیک در وضعیت تغییر وضعیت: حقوق و تکالیف متقابل و پیامدهای قطع/تقلیل روابط.
- حقوق عبور و مرور و حریم هوایی/زمینی: اثر تسهیلگری پنهان بر مجوزها، محدودسازیها و واکنش مشروع.
- الگوی «اعلام وضعیت» (Notification/Declaration): آیا و چگونه باید خروج از بیطرفی یا نقض عهد اعلام و مستندسازی شود؟
- مدیریت تعارض «مصالح دیپلماتیک» و «امنیت امت/امنیت ملی»: چارچوب فقهی ترجیح و مصلحتسنجی حکومتی.
- حقوق و تکالیف اتباع و اقلیتها در تعامل با دولت متهم: سیاستگذاری شرعی–حقوقی برای پیشگیری از تنشهای انسانی/مرزی.
۵) هندسه فقهی–حقوقیِ «کاربست قدرت مشروع علیه پشتیبان پنهان»
- تعیین «بانک اهداف مشروع» بر اساس فقه جهاد/دفاع و حقوق مخاصمات: معیار هدف نظامی، پشتیبانی مؤثر، و نقش اقتصاد جنگ.
- جواز و حدود «تلافی نامتقارن» علیه مراکز پشتیبانی اقتصادی/نظامی: تفکیک دفاع مشروع، اقدام متقابل، و مجازات.
- اقدام پیشدستانه علیه اهداف دوگانه (مسافری/نظامی): شرایط تحقق تهدید قریبالوقوع، ضرورت، و مدیریت خسارت جانبی.
- قواعد تفکیک و تناسب در فقه مقارن و حقوق بینالملل: امکان استخراج «ضابطه عملیاتی» برای تصمیمسازان.
- حکم عملیات سایبری و جنگ شناختی علیه زیرساخت پشتیبان: شمول قواعد حرمت تعدی، اتلاف، و ضرورت.
- استفاده از ابزارهای اقتصادی تنبیهی (تحریم، توقیف، منع مبادله): نسبت آن با تعزیرات حکومتی و قواعد حقوق تجارت/تحریم.
- حق تعقیب زیرساختهای نظامی حامی پنهان: صورتبندی دکترین حقوقی و زبان دفاعپذیر بینالمللی برای آن.
- ملاحظات حمایت از غیرنظامیان: ضمان و مسئولیت ناشی از خطا، و سازوکارهای تقلیل آسیب.
- مهندسی پیام بازدارندگی: نسبت «شفافیت/ابهام» در مخابره تنبیه با فقه سیاست خارجی و حقوق جنگ.
- سازوکار شرعی صدور مجوز عملیات: مدل نهادیِ همافزایی حوزه/فقهاء با قرارگاههای تصمیمساز و پروتکلهای فتوا–حکم حکومتی.
۶) فقه مقارنِ ضمان و حقوق جبران خسارت در جنگ (غرامت تا خسارت تنبیهی)
- مبانی فقهی ضمان جنگ: اتلاف، تسبیب، غرور، ید، و قواعد جبران در فقه امامیه و اهلسنت؛ نسبت با مسئولیت مدنی.
- مسئولیت مدنی و بینالمللی همسایه در پرداخت غرامت جنگی: معیارهای سهم تقصیر، رابطه سببیت و انتساب.
- طراحی سبد جبران: خسارتهای مستقیم/غیرمستقیم، انسانی/زیرساختی/اقتصادی، و نحوه محاسبه فقهی–حقوقی.
- جایگاه «تعزیرات مالی» در فقه حکومتی برای پاسخ به حمایت پنهان: جریمه، مصادره، توقیف اموال و محدودسازی مالی.
- امکانسنجی «خسارت تنبیهی» در حقوق اسلام و تطبیق با رویههای بینالمللی؛ تفکیک از انتقام و از تعزیر.
- سازوکارهای اجرایی اخذ غرامت: داوری، صلاحیت قضایی، کمیسیونهای مطالبات، توقیف داراییها؛ و نسبت آن با فقه معاملات/قضا.
- نارسایی کنوانسیونها در برخورد با مشارکت غیرمستقیم و پنهان: پیشنهادهای اصلاحی/دکترینال و ظرفیتسازی حقوقی.
- مسئولیت شرکتها و بانکها در زنجیره پشتیبانی جنگ: ضمان فقهی و مسئولیت حقوقی (تحریمها، پولشویی، تأمین مالی).
- جبران خسارتِ حیثیتی/اطلاعاتی ناشی از جنگ روایتها و عملیات شناختی: امکانسنجی فقهی و جایگاه در حقوق بینالملل.
- مدل حکمرانیِ پیگیری مطالبات: ایجاد ساختار پایش شرعی–اطلاعاتی–حقوقی برای مستندسازی، طرح دعوی و وصول حقوق ملت.

آدرس دبیرخانه : قم – مجتمع عالی محمدیه / تهران: بنیاد بین المللی حیات طیبه
تلفن:
شماره تماس دبیرخانه:
قم: 02532919128
تهران: -021
شماره تماس دبیر اجرایی: 09912377376


